از پراودای استالین، تا کیهان شریعتمداری
شکی نیست به مدد فناوری های نوین ارتباطاتی ، بستر فراخ آی تی ، رسانه های دیجیتالی و فناوری هایی نظییر e-book ، rss وصدها امکان دیگر ،دسترسی به اخبار آسانتر شده است ،اما به دست گرفتن روزنامه و خواندن آن لذت منحصر به فرد خود را دارد و چیز دیگری نمی تواند به خوبی جایگزین آن شود.
صبح ها در مسیر خانه تا متروی شهر اگر فرصتی دست دهد بعضا نگاهی به تیتر مجلات و روزنامه های روسی می اندازم و باز اگر مجالی داد تورقی هم می کنم.تعدد روزنامه ها و مجلات به قدری است که زمان را فراموش می کنم.در کشور بسته ی شوروی سابق که تا دو دهه پیش جایی برای نفس کشیدن روزنامه های منتقد نبود امروز پر شده از روزنامه ها و مجلاتی روسی و خارجی که دولت را به صلابه می کشند و جالب است که از آن کمونیسم مفرط به لیبرالیسم افراطی پناه آورده اند.مجلات آمریکایی حجم پررنگی از مجلات بازار رسانه ای روسیه را به خود اختصاص می دهد و به شخصه بزرگترین بیلبورد تبلیغاتی که به حال دیده ام مربوط به مجله نیوزویک در مسکو بوده است.
با نگاه تاریخی به فضای رسانه ای امروز ایران و شوروی می توان به نقاط مشترکی رسید و چراهای بسیاری را مطرح کرد.
شاید نام "پراودا" را شنیده باشید. پراودا روزنامه ارگان کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی پیشین میان سالهای ۱۹۱۸ تا ۱۹۹۱ بود.روزنامه ای با خطی مشی جنجالی ،عوامانه و صدای واحد حاکمیت کمونیسم.روزنامه ای که توقیف آن با فروپاشی شوروی رقم خورد.اعتراف گیری ، پرونده سازی،حمله به اصلاحات دموکراتیک ، روشنفکرستیزی از عمده فعالیت های این روزنامه به شمار می آمد و عملا سلاحی برای جنگ طبقاتی تعریف می شد.استالین به پراودا دستور داده بود تا "پلیس نشریات دیگر" شود. گزارشگران پراودا در خارج، بخصوص در "اسپانيا" هم خبرنگار بودند هم مشاور نظامي و ديپلمات. شكستن ديواره هاي "رودخانه هاي كي يف" كه سبب مرگ 145 نفر در نتيجه سيل شد با توجه به مقررات موضوعات ممنوع، در اخبار پراودا نيامد. آن بخش از پراودا كه روزنامه نگاران شوروي بيش از هر چيز علاقه دارند به غربيها نشان دهند "بخش معروف نامه هاي رسيده" است كه 60 نفر موظف به پاسخگويي به تك تك نامه ها بودند.
با توصیفاتی که شد اگر ذهن را معطوف به فضای رسانه ای امروز ایران کنیم شاهد خطی مشی پراودایی در یکی از روزنامه های چاپ صبح خواهیم بود.
روزنامه کیهان را بدون شک می شناسید.روزنامه ای که در کنار ده ها روزنامه ی دیگر که هر چند مدت خبرتوقیف آنها به گوش می رسد با مصونیت کامل به کار خود ادامه می دهد.روزنامه ای که به شخصه معتقدم بیشترین فرصت سوزی ها را بر خلاف منافع و مصالح ملی تدوین می کند و تنها با برچسب ارزشی بودن به کار خود ادامه می دهد.حمله به دولت اصلاحات،القای برداشت عوامانه از دستاورد های ملی،هزینه سازی برای سیاست خارجی کشور و هزاران مورد دیگر تصویری امروزی از خطی مشی 40 سال پیش یک روزنامه بسته کمونیستی در زمان حال است.
حفظ منافع ملی در در تئوری نظام جمهوری اسلامی در اولویت قرار دارد و به شخصه عمده فعالیت های کیهان را در مسیری خارج از آن می بینم .
پراودا با فروپاشی شوروی توقیف شد و امروز نیز آغاز به کار کرده است.روزنامه ای که دیگر جایگاهی حرفه ای در رسانه های امروز روسیه نداشته و با ادبیات عوامانه و جنجالی خود دیگر مورد طبع مخاطبان قرار نمی گیرد.
کاهش تیراژ کیهان به سبب خط و مشی پراودایی چشم انداز سقوط و سکون را برای این روزنامه به خوبی ترسیم می کند.
